HESAP UZMANLIĞI

Hesap Uzmanları Kurulu doğrudan Maliye Bakanına bağlı danışma ve denetim birimi olup bu Kurulun mensubu Hesap Uzmanları, Bakan adına büyük işletmeler nezdinde dış kamusal denetim yaparlar.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin ön eğitimi üniversitelerin Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde verilmektedir.


GÖREVLER

İşletme denetiminin kapsamı 4709 sayılı Kuruluş Kanunu ile Maliye Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında l78 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenmiştir. Buna göre Hesap Uzmanlarının başlıca görevleri şunlardır:

a) Gelir Kanunlarının verdiği yetkiye dayanarak gerçek kişi ve kurumlar nezdinde vergi incelemesi yapmak,
b) Diğer mali mevzuat gereğince her türlü dış denetim işlerini yapmak ve sonuçlarını izlemek,
c) Vergi politikasının oluşumuyla ilgili çalışmalara katılmak, vergi sistem ve tekniğinin geliştirilmesi, uygulamadaki tereddüt ve aksaklıkların giderilmesi hususunda araştırmalar yapmak ve önerilerde bulunmak, vergi reform çalışmalarına katılmak,
d) Ekonomik ve mali yaşamdaki gelişmelere uygun olarak Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun, Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu, Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, Dış Ticaret ve Teşvik Mevzuatı, Bankalar Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu, Menkul Kıymetler Borsası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Finansal Kiralama Kanunu, Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, İktisadi Kamu Kuruluşları, Dernek ve Vakıflarla ilgili mevzuatın gerekli kıldığı özel ihtisas ve deneyimi gerektiren alanlarda inceleme ve araştırmalar yapmak,
e) Maliye Bakanı tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Bu görevleri yerine getirirken Maliye Bakanı adına kanunların verdiği yetkiyi kullanan Hesap Uzmanlarına, her çeşit İhtisas Muhasebesi, Özel Hukuk, Mali Hukuk, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Mukayeseli Vergi Hukuku ve Uluslararası Vergi Anlaşmaları, Vergi İnceleme ve Revizyon Teknikleri, İşletme Denetimi ve Finansal Tablolar Analizi alanlarında özel bir eğitim verilmektedir.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Hesap Uzmanları Kurulu, kendine güvenen, kendini aşmak arzu ve kararlılığında olan, üretmek ve yaptığı işten sonuç almak isteyenler için önemli bir seçenek ve fırsat vermektedir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Hesap Uzmanları Kurulunun merkezi Ankara’da olup; mesleki faaliyetleri ülke düzeyinde devamlı ve geçici inceleme yerleri esasına göre düzenlenmektedir.

Devamlı inceleme yerleri Ankara, İstanbul ve İzmir’dir. Geçici inceleme yerlerindeki faaliyetleri ise turne esasına göre, turne yapılacak yerin iklim ve ulaşım koşulları gözönünde bulundurularak yaz aylarında ortalama 3-4 ay sürelidir. Turne süresi Hesap Uzmanının kıdemi itibariyle 1 aya kadar inebilmektedir. Geçici ve devamlı inceleme yerlerindeki görevlendirmeler Bakan tarafından onaylanan “Genel Çalışma Planı”nda belirlenmektedir.

Hesap Uzmanları gerek devamlı, gerekse geçici inceleme yerlerinde ekip halinde veya tek başına çalışırlar.

Hesap Uzmanları Kurulu, bilgi teknolojisinin olanaklarını kullanan çağdaş bir çalışma ortamına sahiptir. Teknolojik yenilikleri ve denetim stratejilerindeki gelişmeleri Türk Vergi Sistemine taşımanın öncüsü olan Hesap Uzmanları Kurulu, her bir Hesap Uzmanının kullanımına bir PC’nin sunulduğu ve bunlara bağlı network sistemi ile denetimden yazışmalara kadar her türlü çalışmanın bilgisayar ortamında gerçekleştirildiği modern bir ortam sunmaktadır.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Hesap Uzmanları ile Yardımcıları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre “Genel İdari Hizmetler Sınıfı” içinde yer almaktadır. Mesleğe 9’uncu derece kadro ile başlayan Hesap Uzman Yardımcıları yeterlik sınavında başarı sağladıklarında Hesap Uzmanlığına atanmaları sırasında kanun gereğince iki derece verilerek 7’nci derece kadroya yükseltilirler. Görevleri devam ederken Devlet Memurları Kanununun sağladığı imkanlardan yararlanarak 8’inci yılın sonunda ilk dört derece kadrodan aylık almaya başlarlar. Hesap Uzmanları ve Yardımcıları aylık dışında ek gösterge, temininde güçlük zammı, iş güçlüğü zammı, özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı alırlar. Ayrıca görev merkezleri dışındaki geçici görevlendirmelerde (turnede) yurt çapında denetim yetkileri bulunması nedeniyle Harcırah Kanununa göre farklı bir gündelik de (harcırah) ödenmektedir. Kamu konutlarından da görev tahsisli olarak; yani süre sınırlaması olmaksızın yararlanmaları sağlanır.

Hesap Uzmanları ile Yardımcıları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre “Genel İdari Hizmetler Sınıfı” içinde yer almaktadır. Mesleğe 9’uncu derece kadro ile başlayan Hesap Uzman Yardımcıları yeterlik sınavında başarı sağladıklarında Hesap Uzmanlığına atanmaları sırasında kanun gereğince iki derece verilerek 7’nci derece kadroya yükseltilirler. Görevleri devam ederken Devlet Memurları Kanununun sağladığı imkanlardan yararlanarak 8’inci yılın sonunda ilk dört derece kadrodan aylık almaya başlarlar. Hesap Uzmanları ve Yardımcıları aylık dışında ek gösterge, temininde güçlük zammı, iş güçlüğü zammı, özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı alırlar. Ayrıca görev merkezleri dışındaki geçici görevlendirmelerde (turnede) yurt çapında denetim yetkileri bulunması nedeniyle Harcırah Kanununa göre farklı bir gündelik de (harcırah) ödenmektedir. Kamu konutlarından da görev tahsisli olarak; yani süre sınırlaması olmaksızın yararlanmaları sağlanır.

NASIL HESAP UZMANI OLUNUR?

I- HESAP UZMANLIĞINA GİRİŞ

A- Eleme Sınavı:

Hesap Uzman Yardımcılığına atanabilmek için öncelikle Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı’nın sorumluluğu altında hazırlanan ve uygulanan “Kamu Personel Seçme Sınavı” (KPSS) sınavında başarılı olmak gerekir. Bu sınava katılabilmek için eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği Yetkili Makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak şartı aranır.

Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılabilmek için başarılması gereken KPSS sınavı aşağıdaki konulardan test yöntemiyle yapılır:

Genel Yetenek
Genel Kültür
Hukuk
Ekonomi
Maliye
Muhasebe
Yabancı Dil

B- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavı:

ÖSYM tarafından yapılan Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) Başvuru Kılavuzunda Kurulumuz için belirlenen testler ve öngörülen ağırlıklar ortalamasını tutturarak başarılı olmak zorunludur. Adaylar “Hesap Uzmanları Kurulu Yönetmeliği” gereğince giriş sınavına tabi tutulur. Giriş Sınavının tarihi, yeri ve şartları ile başvurunun yapılacağı yer ve son başvuru tarihi Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığınca belirlenir ve sınav konuları ile birlikte sınav tarihinden asgari bir ay önce Türkiye genelinde yayınlanan en az iki ayrı günlük gazetede iki kez duyurulur.

a- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılabilmek için;
1-Devlet Memurları Kanununun 48 inci ve Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinde yazılı nitelik ve şartlara sahip olmak,

2-ÖSYM’ce yapılacak olan Kamu Personel Seçme Sınavında Hesap Uzmanları Kurulunca belirlenen kıstaslara uygun şekilde başarılı olmak,

3-Eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği yetkili makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak,

4-Erkek adaylar yönünden Askerliğini yapmış, muaf veya tecilli bulunmak,

5-Sağlık durumunun, yurdun her yerinde görev ve yolculuk yapmaya elverişli olduğu tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu raporuyla tevsik olunmak,

6-Yapılacak soruşturma sonucunda Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere sahip bulunduğu anlaşılmış olmak,

7-Daha önce Hesap Uzman Yardımcılığı Sınavına katılmamış veya en fazla bir kez katılmış olmak.
b- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılmak isteyenlerin kendilerine verilen form dilekçeyi eksiksiz şekilde doldurup, ekleriyle birlikte Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’na süresi içinde başvurmaları gerekmektedir. Sınava kabul edilenlere Kurul Başkanlığınca fotoğraflı “Sınav Giriş Belgesi” verilir. Sınavlara, bu belgenin gösterilmesi suretiyle girilebilir. Adaylar, ayrıca yanlarında fotoğraflı bir kimlik belgesini de (nüfus cüzdanı, ehliyet v.b.) bulundurmak zorundadır.

c- Adaylar yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı giriş sınavına tabi tutulurlar. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmazlar.

d- Yazılı ve sözlü sınavlar aşağıda gösterilen bilim konularından yapılır:

Kamu Maliyesi
1. Maliye Teorisi (Kamu Gelir ve Giderleri, Kamu Borçları ve Bütçe)
2. Maliye Politikası,
3. Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi.
Ekonomi
1. Ekonomi Teorisi (Mikro, Makro İktisat ve İktisadi Analizi),
2. Ekonomi Politikası,
3. Para Teorisi ve Politikası,
4. Uluslararası Ekonomi,
5. Türkiye Ekonomisi ve Güncel Ekonomik Sorunlar,
6. İşletme Ekonomisi.
Hukuk
1. Anayasa Hukukunun Genel Esasları,
2. Medeni Hukuk ve Borçlar Hukukunun Genel Esasları,
3. Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku)
Muhasebe
1. Genel Muhasebe
2. Mali Tablolar Analizi.
Sınavda adayların hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirmeleri, yorumlamaları ve çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilir.

Soruların hazırlanmasında üniversitelerin ilgili fakültelerinde izlenen ders programlarının temel ve ortak konuları, fırsat eşitliğini sağlayacak biçimde gözönünde bulundurulur.

II- YARDIMCILIK DÖNEMİ VE HESAP UZMANLIĞINA HAZIRLIK

Giriş sınavında başarılı olanlar “Hesap Uzman Yardımcısı” olarak göreve başlarlar. Hesap Uzman Yardımcıları üç yıl süreyle meslek içi eğitime-staja tabi tutularak Hesap Uzmanı olmanın gerektirdiği nitelikleri kazanacak şekilde mesleki yönden yetiştirilirler. Yardımcılar, önce meslek konuları itibariyle belli programa bağlanmış kurs ve seminerlere katılırlar. Daha sonraki çalışmalar, refakat çalışması olarak adlandırılan Hesap Uzmanlarıyla birlikte işbaşı eğitimi şeklinde sürdürülür.

Teorik mesleki eğitim kurslarını ve refakat çalışmasını başarıyla tamamlayan Hesap Uzman Yardımcılarına Bakanlık Makamının onayı ile müstakilen vergi incelemesi yapma yetkisi verilir.

III- HESAP UZMANLIĞINA ATANMA

Üç yıl süren yoğun meslek içi eğitim ve uygulamalı çalışmaların sonucunda uzmanlık için gerekli bilgi ve becerinin yanısıra mesleğin aradığı özellik ve nitelikleri de kazanan Yardımcılar, yeterlik sınavına tabi tutulurlar.

Bu sınav, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olarak Muhasebe, İşletme Denetimi ve Vergi İncelemesi, Vergi Hukuku ve Özel Hukuk konularından yapılır.

Yeterlik sınavında başarı gösterenler üçlü kararname ile Hesap Uzmanı olarak atanırlar.