Kapsam :
Madde 1-832 sayılı Sayıştay Kanununun 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmış olan bu yönetmelik, denetçi yardımcısı adayları ve denetçi yardımcıları hakkında uygulanır.

Amaç:
Madde 2-Bu Yönetmelik, denetçi yardımcısı adaylığına girişe, denetçi yardımcısı adayları ve denetçi yardımcılarının meslekte yetişmelerini sağlamak için eğitimlerine ve meslek sınavına ilişkin esasları saptamak amacıyla düzenlenmiştir.

Giriş Sınavı

Sınava gireceklerde aranacak şartlar :
Madde 4- Sınava gireceklerde aranacak şartlar şunlardır:
A- Genel Şartlar :
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
c) Ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak,
d) Askerlikle ilgisi bulunmamak; eylemli askerlik hizmetini yapmış veya erteletmiş olmak,
e) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak.
B- Özel şartlar:
a) Giriş sınavının başlayacağı tarihte 31 yaşından gün almamış bulunmak,
b) Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat Fakülteleriyle iktisadi ve ticari ilimler akademilerinden veya öğretim itibariyle bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca onanmış yurt içi veya yurt dışındaki fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş olmak.

Duyurma:
Madde 5- (Değişik : 28.04.2004 tarih ve 25446 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 1 inci maddesi)
Giriş sınavının yapılacağı tarih ve il, sınava giriş şartları, atama yapılması planlanan kadro sayısı ve gerekli görülen diğer hususlar,gazeteler ve Birinci Başkanlıkça uygun görülecek diğer araçlarla ve eleme sınavının başlangıç tarihinden en az 30 gün öncesinden başlayarak ilgililere duyurulur. Atama yapılması planlanan kadro sayısı, boş bulunan ve duyuru tarihi itibariyle bir yıl içerisinde boşalacak olan denetçi yardımcısı kadro sayısı toplamından fazla olamaz.”

Giriş sınavı için gerekli belgeler:
Madde 6- Sınava girmek isteyenler bir dilekçe ile Sayıştay Başkanlığına başvururlar.
Bu dilekçeye aşağıda gösterilen belgeler eklenir.
a) Nüfus hüviyet cüzdanı aslı veya onaylı örneği,
b) Askerlik durumuna ilişkin belge,
c) Diploma veya mezuniyet belgesi aslı veya noterden onaylı örneği,
d) Savcılıktan alınacak iyi hal kağıdı,
e) İkametgâh bildirimi,
f) Yurdun her tarafında ve her mevsimde gezici olarak görev yapmalarına engel bir hastalık veya sakatlıkları olmadığına ilişkin bütün klinik muayene sonuçlarını ayrı ayrı gösterir şekilde tam teşekküllü resmi bir hastaneden alınacak sağlık kurulu raporu,
g) Kendi el yazıları ile özgeçmişleri, (Bu özgeçmişlerinde; aileleri hakkında kısa bilgi vererek bitirdikleri ilkokul, ortaokul, lise ve fakülte veya yüksek okulların adları ile bu okullara giriş ve mezuniyet tarihlerini, mezuniyet derecelerini, yüksek öğrenimden sonra ne gibi görev ve işler yaptıklarını ve kendileri hakkında bilgi verebilecek iki kişinin isim ve adreslerini göstermeleri gerekir.)
h) Üç adet vesikalık fotoğraf.
Bu belgelerden sağlık kurulu raporu ile savcılıktan alınacak iyi hal kağıdı ve askerlik durumuna ilişkin belge sözlü sınavlar başlayıncaya kadar da ibraz edilebilir.
Sınava girecekler 10 uncu madde gereğince seçimlik grup içinden seçecekleri konuyu dilekçelerinde belirtmek zorundadırlar.

Sınav esasları:
Madde 8 - ( Değişik : 28.04.2004 tarih ve 25446 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 2 nci maddesi)
Adaylar, eleme, yazılı ve sözlü olmak üzere üç sınava tabi tutulurlar.
Sınavlar Birinci Başkanlıkça belirlenen tarihlerde ve yerlerde yapılır.
Eleme sınavı, test usulüne göre Yüksek Öğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) aracılığıyla yapılır. Eleme sınavı ÖSYM ile yapılacak bir protokol çerçevesinde yürütülür. Sınav yerleri, soruların hazırlanmasında gözetilecek hususlar, notlama, kazananların belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ve malî hükümler bu protokolde yer alır.

Eleme sınavı; alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek ile yabancı dil bilgisi sorularından oluşur. Alan bilgisi testi, iktisat, maliye ve hukuk bilgisi sorularını; yabancı dil bilgisi testi ise adayın tercihine göre İngilizce veya Almanca veyahut Fransızca dil bilgisi sorularını kapsar.

Eleme sınavı değerlendirmesi 100 tam puan üzerinden yapılır. Alan bilgisi yüzde elli, genel kültür ve genel yetenek yüzde otuz, yabancı dil bilgisi yüzde yirmi oranında değerlendirmeye dahil edilerek ağırlıklı puan hesaplanır. Ağırlıklı puan toplamı en fazla olan adaydan başlamak üzere ve eşit puanlar için sırasıyla, alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek ve yabancı dil bilgisi puanı fazla olan öncelikli olmak kaydıyla 70 ve üzerinde puan alanlar başarı sırasına konulur. Atama yapılması planlanan kadro sayısının üç katını aşmayacak sayıda kişi eleme sınavını kazanmış sayılır.
Eleme sınavı sonuçları ÖSYM tarafından katılımcıların adreslerine tebliğ edilir.
Eleme sınavını kazananlar yazılı sınava katılma hakkını elde ederler ve bunlara yazılı sınavın yapılacağı yer, gün ve saat Birinci Başkanlık tarafından yazılı olarak bildirilir.”

Yazılı sınav:
Madde 9- ( Değişik : 17.02.2000 tarih ve 23967 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 3 üncü maddesi )
Yazılı sınavlar klâsik usule göre ÖSYM aracılığıyla yapılır. Yazılı sınav soruları 10’uncu maddede belirtilen konularda ve her konu için ayrı ayrı hazırlanır. Yazılı kâğıtlarının değerlendirilmesinde tam not 100’dür. Yazılı sınavda başarılı sayılabilmek için alınan notların ortalamasının 70 veya daha yüksek olması şarttır. Sınav yerleri, soruların hazırlanmasında gözetilecek hususlar, notlama, malî hükümler ve gerekli görülecek diğer hususlar ÖSYM ile yapılacak bir protokol ile belirlenir.
Yazılı sınav sonuçları ÖSYM tarafından katılımcıların adreslerine tebliğ edilir.
Yazılı sınavı kazananlar sözlü sınava katılma hakkını elde ederler ve bunlara sözlü sınavın yapılacağı yer, gün ve saat Birinci Başkanlıkça duyurulur.”

Yazılı sınav konuları:
Madde 10- Yazılı sınavlar aşağıda gösterilen konulardan yapılır. Ancak bunlardan Ticaret Hukuku ve Muhasebe seçimlik konular olup, bunların yalnız birinden sınava girilir.

I-İktisat grubu :(İktisat tarihi ve iktisadi doktrinler tarihi hariç),
1-İktisadın temel kavramları,.
2-Makro iktisat,
3-İktisat teorileri,
4-İktisat politikası,
5-Para-banka-kredi,

II-Maliye grubu:
1-Maliye,
2-Maliye politikası,
3-Bütçe,
4-Türk vergi hukuku,

III-Hukuk Grubu :
1-İdare hukuku:
a)Genel esaslar,
b)İdari yargı
2-Medeni hukuk:
a) Genel esaslar,
b)Şahsın hukuku,
c)Eşya hukuku,
3-Borçlar hukukunun genel esasları.

IV-Kompozisyon

V-Seçimlik Grup:
1-Ticaret hukuku:
a)Ticari işletmeler,
b)Ticari şirketler,
c)Kıymetli evrak.
2-Muhasebe:
a)Ticaret muhasebesi,
b)Bilanço teorisi ve işlemleri (ticaret muhasebesi ile ilgili)

Yazılı sınav sorularının hazırlanması:
Madde 11- ( Mülga: 17.02.2000 tarih ve 23967 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 6 ncı maddesi )

Sözlü sınav kurulu:
Madde 15- ( Değişik : 17.02.2000 tarih ve 23967 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 4 üncü maddesi )
Sözlü sınav kurulu, Birinci Başkanın başkanlığında, Birinci Başkanlıkça görevlendirilecek bir daire başkanı, iki üye ve iki uzman denetçi veya raportör olmak üzere altı kişiden oluşur. Kurul üye tam sayısı ile toplanır ve 16’ncı madde dışındaki işlemler için salt çoğunlukla karar verir. Oyların eşitliği halinde kurul başkanının bulunduğu taraf üstün tutulur.”

Sözlü sınav:
Madde 16-Yazılı sınavı kazananlar sözlü sınav tabi tutulurlar. Sözlü sınava, kompozisyon ve seçimlik grup konuları hariç olmak üzere 10 uncu maddede belirtilen konular çerçevesinde yapılır. Sözlü sınav değerlendirmesinde adayların zekâ intikâl sürati, ifade ve temsil yeteneği de dikkate alınır.

Sözlü sınavların değerlendirilmesinde tam not 100'dür.

Sözlü sınavı kazanmak için, sınav notunun 50'den aşağı olmaması şarttır.
Sözlü sınavda adaylara, kurul üyelerince ortaklaşa takdir edilecek tek not verilir. Anlaşmazlık halinde,ayrı ayrı verilecek notların ortalaması alınır. Ortalama sonucu çıkacak kesirlerin yüzde basamağı aynen korunur.

Sınav sonuçları, kurul üyelerinin imzasını havi bir liste halinde Birinci Başkanlığa verilir.

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve duyurulması :
Madde 17- ( Değişik : 17.02.2000 tarih ve 23967 sayılı RG de yayımlanan değişiklik yönetmeliğinin 5 inci maddesi )
“Giriş sınavını kazananlar eleme, yazılı ve sözlü sınavlarda aldıkları notların ortalamasına göre derecelendirilirler. Notların eşitliği halinde sıralama yazılı sınavda hukuk grubundan alınan notun yüksekliğine göre yapılır.

Atamalarda bu derece sırası esastır. Sonuçlar Birinci Başkanlıkça ilgililere duyurulur.”
Denetçi Yardımcısı Adayları ve Denetçi Yardımcılarının Yetiştirilmesi

Adaylık :
Madde 20-Denetçi yardımcısı adayı olarak atananlar,Birinci Başkanlıkca görevlendirilecekleri gruplarda bir yıldan az,iki yıldan çok olmamak üzere,bir adaylık süresi geçirirler.

Yetiştirme süresi:
Madde 21-Denetçi yardımcısı adayları ve denetçi yardımcılarının yetiştirme ve öğretim dönemi iki yıldır.

Denetçi eşliğinde inceleme:
Madde 22-Denetçi yardımcısı adaylarına ve denetçi yardımcılarına,nazari ve tatbiki öğretimin dışında kalan çalışma saatlerinde,görevlendirilecekleri gruplarda denetim esas ve usulleri hakkında ilk bilgiler verilmek üzere inceleme işleri yaptırılır.

Kurslar:
Madde 23-Sayıştay'ın denetimine tabi her çeşit saymanlık hesaplarının inceleme esas ve usulleriyle bunlara ilişkin yasa, tüzük ve yönetmelik hükümlerini öğrenmek ve bunların uygulama biçimlerini hesaplar üzerinde görmek üzere,denetçi yardımcısı adayları yetiştirme ve denetçi yardımcıları da meslek kursuna tabi tutulurlar.
Kurslarda,nazari ve tatbiki olmak üzere iki öğretim yöntemi uygulanır.

Nazari öğretimin konusu:
Madde 24- (26/2/1984 -18324 sayılı R.G. de yayımlanan Yönetmelikle değişik)Kurslarda aşağıda gösterilen dersler nazari olarak okutulur. Nazari öğretim imkan dairesinde,denetçi yardımcısı adaylarının ve denetçi yardımcılarının aktif rol almalarını ve tartışmalara katılmalarını sağlayacak şekilde yürütülür.
Dersin Adı
Konusu

1-Sayıştay Kanunu Sayıştay Kanunu ve Sayıştay denetçi ve Raportörlerinin denetim ve Çalışma Usulleri Hakkındaki Yönetmelik ile bu Kanunun uygulamasına ilişkin diğer düzenlemeler.
2-Muhasebei Umumiye Kanunu Muhasebei Umumiye Kanunu hükümleri ve bütçe tekniği.
3-Gelir Kanunları Gelir ve Damga Vergisi Kanunları hükümleriyle diğer gelir mevzuatının Sayıştay denetimiyle ilgili hükümleri.
4-İhale Mevzuatı Devlet İhale Kanunu hükümleri ve bu konu ile ilgili diğer mevzuat.
5-Harcırah Kanunu Harcırah mevzuatı
6-Devlet Personel mevzuatı Sayıştay denetimine giren kurumların personeli ile ilgili mevzuat ve T.C. Emekli Sandığı Kanununun Sayıştay denetimi ile ilgili hükümleri.
7-Devlet Muhasebesi Devlet Muhasebesinin esasları ile Devlet Muhasebesi Genel ve Muamelat yönetmelikleri hükümleri.
8-İş ve İşçi Mevzuatı İş,Sosyal Sigortalar, Toplu İş Sözleşmesi,Grev ve Lokavt ile Sendikalar Kanunlarının Sayıştay denetimiyle ilgili hükümleri.
9-Ticari Muhasebe Ticari muhasebenin genel esasları.

Kursların düzenlenmesi ve yürütülmesi:
Madde 25- (26/2/1984 -18324 sayılı R.G. de yayımlanan Yönetmelikle değişik) Nazari ve tatbiki öğretimin uygulama programları,24 üncü maddede belirtilen derslerden hangilerinin yetiştirme,hangilerinin meslek kurslarında okutulacağı,kursların başlangıç ve bitiş tarihleri,ders programları ve derslerin süreleri,Genel Sekreter ile nazari dersleri okutan meslek mensupları ve eğitim grup şeflerinin görüşleri alınarak Başkanlıkça belirlenir. Bu belirlemede her iki öğretim arasındaki koordinasyon gözönünde tutulur.

Tatbiki öğretimin konusu:
Madde 26-Tatbiki öğretim;
a)Aşağıda gösterilen konuların uygulamalı olarak öğretilmesi,
b)Denetçi yardımcısı adayları ve denetçi yardımcıları tarafından gruplarda hesaplar ve işlemler üzerinde uygulama yapılması, şeklinde olur.
Denetçi yardımcısı adayları ve denetçi yardımcılarının bir denetçi eşliğinde yerinde inceleme ile görevlendirilmeleri de tatbiki öğretimden sayılır.

Konular
1-Genel ve katma bütçeli dairelere ait nakit saymanlık hesaplarının incelenmesi,
2-Sayıştay'ın denetimine tabi döner sermayeli veya fon şeklindeki işletmelerin hesapları ile bilançolarının incelenmesi.
3-Belediye,özel idare ve Sayıştay'ın denetimine tabi diğer özel bütçeli kurum hesapları ile kesin hesaplarının incelenmesi.
4-Mal hesaplarının incelenmesi.
5-Sözleşmelerin ve hakedişlerin incelenmesi.
6-Yukarıdaki hesapların ve işlemlerin incelenmesi sonunda sorgu,rapor ve müzekkere yazma tekniği.