A- NİÇİN HESAP UZMANLIĞI
• Ülkemizdeki 55 yıldan fazla süredir kökleşmiş yapısı ile en önemli A kariyer mesleklerden biride Hesap Uzmanlığıdır. 29 Mayıs 1945 tarihinde 4709 Sayılı özel bir kanunla, Hesap Uzmanları Kurulu (HUK) kurulmuştur.
• Gelir kanunları çerçevesinde büyük işletmeler nezdinde denetim yapan hesap uzmanları, aynı zamanda ülkenin gelir politikalarının geliştirilmesi modern Türk Vergi Sistemi’nin oluşturulması, muhasebe sisteminin geliştirilmesi ve ilerlemesinde önemli paya sahiptirler.
• Hesap Uzmanlığı statüsü yüksek bir meslek olup, üst düzey nitelikleri ve birikimleri özel sektörde de yüksek ücretlerle üst düzey kademelerde çalışabilmelerini mümkün kılmaktadır.
Bütün bu özellikler ve meslek sırasında elde edilen donanım, Hesap Uzmanları Kurulu’nda, kamu hizmetinin değişik alanlarında üst düzey görevler ifa eden çok sayıda kişinin yetişmesini sağlamıştır. Kurul yıllardır adeta bir okul gibi hizmet vermektedir. Ülke yönetiminde Bakan, Milletvekili, Senatör, Büyükşehir Belediye Başkanı olarak sorumluluk alan Hesap Uzmanlarının yanı sıra, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Üst Kurul Başkanı, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı gibi üst düzey kamu görevlisi olarak görev yapanların yanında Dünya Bankası, IMF, NATO, OECD gibi uluslararası kuruluşlarda da ülkemizi temsilen veya bireysel olarak görev yapmış çok sayıda Hesap Uzmanı bulunmaktadır. Bunun yanında Hesap Uzmanlığı görevinden ayrılıp özel sektörde çalışanlar da belli bir büyüklük ve kapasitenin üzerindeki özel sektör kuruluşlarında Yönetim Kurulu Başkanı, CEO, CFO, Genel Müdür, Mali Koordinatör, Mali Danışman olarak görev yapmaktadırlar. Yine alınan mesleki bilginin bir sonucu olarak Hesap Uzmanları, bağımsız denetim şirketlerinde sorumlu ortak (partner) olarak çalışabilmekte veya kendi bağımsız denetim şirketlerini kurabilmektedirler.
• Hesap Uzman Yardımcısı olarak mesleğe başlayan kişiler 3 yıl sonra girecekleri yeterlilik sınavını geçmeleri halinde, 7 yıl daha çalıştıkları takdirde Yeminli Mali Müşavir olabilirler.
• Ülkemizde Hesap Uzmanı kökenli pek çok bürokrat ve siyaset adamı vardır.

B- HESAP UZMANLARININ ÖZLÜK HAKLARI
Hesap Uzmanları ile Yardımcıları, “Genel İdari Hizmetler Sınıfı” içinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışır; aylık dışında ek gösterge, temininde güçlük zammı, iş güçlüğü zammı, özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı, makam tazminatı, görev tazminatı, ek ödeme ve yabancı dil tazminatı alırlar. Kamu konutlarından da görev tahsisli olarak, yani süre sınırlaması olmaksızın yararlanmaları sağlanır.
Hesap Uzmanı Yardımcısı 2.450 TL
Hesap Uzmanı 2.950 TL
I. Derece Kadrolu Müfettiş 3.750 TL
Bu ücretler yaklaşık ücretler olup, memuriyet kademesi ve derecesi ile ücret eklentilerine göre artış göstermektedir.

C- GÖREV VE YETKİLERİ
Hesap Uzmanları Kurulu doğrudan Maliye Bakanına bağlı danışma ve denetim birimi olup, bu Kurulun mensubu olan Hesap Uzmanları Bakan adına büyük işletmeler nezdinde denetim yaparlar. İşletme denetiminin kapsamı, 4709 sayılı Kuruluş Kanunu ile Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenmiştir.
Buna göre Hesap Uzmanlarının başlıca görevleri şunlardır:
a) Gelir Kanunlarının verdiği yetkiye dayanarak gerçek kişi ve kurumlar nezdinde vergi incelemesi yapmak,
b) Diğer mali mevzuat gereğince her türlü dış denetim işlerini yapmak ve sonuçlarını izlemek,
c) Vergi politikasının oluşumuyla ilgili çalışmalara katılmak, vergi sistem ve tekniğinin geliştirilmesi, uygulamadaki tereddüt ve aksaklıkların giderilmesi hususunda araştırmalar yapmak ve önerilerde bulunmak, vergi reform çalışmalarına katılmak,
d) Ekonomik ve mali yaşamdaki gelişmelere uygun olarak Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu, Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, Dış Ticaret ve Teşvik Mevzuatı, Bankacılık Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu, Menkul Kıymetler Borsası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Finansal Kiralama Kanunu, Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile İktisadi Kamu Kuruluşları, Dernek ve Vakıflarla ilgili mevzuatın gerekli kıldığı özel ihtisas ve deneyimi gerektiren alanlarda inceleme ve araştırmalar yapmak,
e) Maliye Bakanı tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

D- ÇALIŞMA DÜZENLERİ
Hesap Uzmanları Kurulu'nun merkezi Ankara'da olup, mesleki faaliyetleri ülke düzeyinde devamlı ve geçici inceleme yerleri esasına göre düzenlenmektedir,
Devamlı inceleme yerleri Ankara, İstanbul ve İzmir'dir. Geçici inceleme yerlerindeki faaliyetleri ise turne esasına göre, turne yapılacak yerin iklim ve ulaşım koşulları göz önünde bulundurularak ilkbahar ve yaz döneminde ortalama 3 ay sürelidir. Turne süresi Hesap Uzmanının kıdemi itibariyle l aya kadar inebilmektedir.
Hesap Uzmanları gerek devamlı, gerekse geçici inceleme yerlerinde ekip halinde veya tek başına çalışırlar.

E- YURTDIŞINDA SAĞLANAN İMKANLAR
Kurulda eğitimin sürekliliği ilkesi benimsenmiş olup, hizmet içi eğitimin doğal bir uzantısı olarak Hesap Uzmanları, HUK Yönetmeliği gereğince mesleki bilgi ve görgülerini artırmak ve Bakanlıkça kendilerine verilecek konularda etüd ve araştırmalar yapmak üzere bir yıl süreli geçici görevle yurt dışına gönderilmektedir.
Ek olarak; Hesap Uzmanlarına, yurt dışında lisansüstü öğrenim (master) yapma imkanı da sağlanmaktadır.

F- HESAP UZMAN YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI
Giriş sınavına katılabilmek için yukarıda A kadro kariyer meslekler için belirttiğimiz genel şartları taşımanın yanında aşağıdaki özel şartları da taşımak gerekmektedir.
• KPSS 54 (GY-GK, YD, İKT, HUK, MAL, MUH, İŞL) puan türünden, 80 ve üzeri puan alan ve başvuru yapan adaylar arasından, en yüksek puanlı adaydan başlayarak sıralama yapıldığında, sıranın sınav şartlarında belirtilen sınava çağrılacak kişi sayısının içerisinde yer alması. (En son yapılan sınavlar dikkate alındığında sınava çağrılabilmek için KPSS 40 puan türünden en az 85-86 civarında puan alınmış olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu taban puanın sınava başvuran kişilerin puanına ve sınava çağrılacak kişi sayısına göre değişebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle 80 ve üzeri puan alanlar başvuru yaparak sınava katılma şanslarını kullanmalıdırlar.)
• Giriş sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalıdır. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmaz.
• Daha önce Hesap Uzman Yardımcılığı Sınavına katılmamış veya en fazla bir defa katılmış olmak,
• Hesap Uzmanlığının gerektirdiği karakter ve niteliklerine haiz bulunmak (bu husus Başkanlıkça yapılacak idari araştırma ve soruşturma ile saptanır),
SINAV KONULARI
• Kamu Maliyesi
Maliye Teorisi (Kamu Gelir ve Giderleri, Kamu Borçları ve Bütçesi), Maliye Politikası, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi.
• Ekonomi
Ekonomi Teorisi (Mikro, Makro İktisat ve İktisadi Analiz), Ekonomi Politikası, Para Teorisi ve Politikası, Uluslararası Ekonomi, Türkiye Ekonomisi ve Güncel Ekonomik Sorunlar, İşletme Ekonomisi.
• Hukuk
Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk (Aile Hukuku ve Miras Hukuku hariç) ve Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku).
• Muhasebe
Genel Muhasebe, Mali Tablolar Analizi.
Sınavda adayların hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirmeleri, yorumlamaları ve çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilir. Soruların hazırlanmasında üniversitelerin ilgili fakültelerinde izlenen ders programlarının temel ve ortak konuları, fırsat eşitliğini sağlayacak biçimde göz önünde bulundurulur.
Sınav Cumartesi, Pazar 2 gün sermektedir. Muhasebe, Hukuk, İktisat ve Maliye alanlarının her biri ile ilgili klasik yazılı soruları için 3 er saat süre verilmektedir.

DEĞERLENDİRME
Giriş sınavı notları, yazılı ve sözlü sınav notlarından meydana gelir. Tam not, yazılı sınav gruplarından ayrı ayrı olmak üzere 10, sözlü sınavda tek olmak üzere 20 dir.

Giriş sınavını kazanmak için:

a) Yazılı sınav gruplarından alınan notlardan her birinin 5 den,

b) Sözlü sınavdan alınan notun 10 dan,

c) Yazılı sınav gruplarından alınan notlar ortalamasının 6,5 dan,

d) Yazılı sınav notları ile sözlü sınav notu toplamının 6 ya bölünmesi suretiyle bulunan ortalama notun 6,5 dan,

aşağı olmaması gerekir.

G- YARDIMCILIK DÖNEMİ VE HESAP UZMANLIĞINA HAZIRLIK
Giriş sınavında başarılı olanlar “Hesap Uzman Yardımcısı” olarak göreve başlarlar. Hesap Uzman Yardımcıları üç yıl süreyle meslek içi eğitime (staja) tabi tutularak Hesap Uzmanı olmanın gerektirdiği nitelikleri kazanacak şekilde mesleki yönden yetiştirilirler. Yardımcılar, önce meslek konuları itibariyle belli programa bağlanmış kurs ve seminerlere katılırlar. Daha sonraki çalışmalar, uygulamaya yönelik eğitim şeklinde sürdürülür.

H- HESAP UZMANLIĞINA ATANMA
Üç yıl süren yoğun meslek içi eğitim ve uygulamalı çalışmaların sonucunda uzmanlık için gerekli bilgi ve becerinin yanı sıra mesleğin gerektirdiği özellik ve nitelikleri de kazanan Yardımcılar, yeterlik sınavına tabi tutulurlar.
Bu sınav, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olarak Muhasebe, İşletme Denetimi (AUDİT) ve Vergi İncelemesi, Vergi Hukuku ve Özel Hukuk konularından yapılır.
Yeterlik sınavında başarı gösterenler Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Maliye Bakanı tarafından imzalanan üçlü kararname ile Hesap Uzmanı olarak atanırlar.