A- NİÇİN KAYMAKAMLIK MESLEĞİ?
Kaymakam, ilçede Hükümetin temsilcisidir. İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur. Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre ilçede lüzumu kadar teşkilatı bulunur. Bu teşkilat (Dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat hariç) kaymakamın emri altındadır
İlçenin en yetkili mülki amir sıfatı olan Kaymakamlık mesleği, bir çok idealistin mesleki kariyer hayallerinin başında gelmektedir. Kaymakamlık mesleğinde kendilerini yetiştirenler İçişleri Bakanlığına bağlı üst düzey yöneticilik ve valilik kademelerinde görev alabilecekleri gibi, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında genel müdürlük, müsteşarlık gibi üst düzey kademelerde de görev alabilmektedirler.
Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı, başkalarını etkileyebilen, düşüncelerini başkalarına söz ve yazı ile aktarabilen, insanlarla iyi iletişim kurabilen, insanları anlayabilen, yeniliklere açık, yaratıcı, işleri planlayabilen ve uygulamayı izleyebilen, yönetici niteliklerine sahip olduğunuzu düşünüyorsanız kaymakamlık mesleğini başarı ile yürütebilirsiniz.

B- ÖZLÜK HAKLARI
Staj Dönemi Maaşı 2.570 TL
Yeterlilik Sonrası Kaymakamlık Maaşı 3.050 TL + 600 TL
I. Derece Kaymakam Maaşı 3.850 TL + 600 TL
Kendilerine tahsis edilen kaymakamlık konutunda ikamet ederler.
C- KAYMAKAMIN GÖREV VE YETKİLERİ
Başlıca görevleri şunlardır:
- İlçede yasaların uygulanmasını sağlar,
- Valinin emirlerini uygular,
- İlçedeki çeşitli kamu kurumlarının çalışmaları arasında eşgüdümü sağlar,
- Halkın şikayetlerini dinler, ihtiyaçlarını saptar ve giderilmesi için gerekli önlemleri alır,
- Törenlere başkanlık eder, resmi ziyaretleri kabul eder.
5442 Sayılı il idaresi kanunu çerçevesinde Kaymakamların hukuki durumları, görev ve yetkileri şöyle açıklanmıştır.
A) Kaymakam, kanun, tüzük yönetmelik ve Hükümet kararlarının neşir ve ilanını, uygulanmasını sağlar ve bunların verdiği yetkileri kullanır ve ödevleri yerine getirir. Kaymakam, valinin talimat ve emirlerini yürütmekle ödevlidir;
B) Valiler, ilçeye ait bütün işleri doğrudan doğruya kaymakama yazarlar. Kaymakamlar da ilçenin işleri hakkında bağlı bulundukları valilerle muhaberede bulunurlar. Ancak olağanüstü hallerde kaymakamlar İçişleri Bakanlığı ve diğer Bakanlıklarla muhabere edebilirler ve bu muhaberelerden valiye bilgi verirler;
C) Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararları ve bunlara dayanılarak valiler tarafından verilecek talimat ve emirler ilçe idare, şube başkanlarına kaymakamlar yolu ile tebliğ olunur;
Ç) Kaymakamlar, dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen daire ve müesseseler dışında kalan bütün Devlet daire ve müessese ve işletmelerini ve özel işyerlerini, özel idare, belediye ve köy idareleriyle bunlara bağlı tekmil müesseseleri denetler ve teftiş ederler. Bu teftiş ve denetlemeyi bizzat veya idare şube başkanları veya validen talep edeceği Bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlük müfettişleri vasıtasıyla ortaokul veya bu dereceli öğretim müesseselerini de bizzat veya ilgili müfettişleri marifetiyle denetler;
D) Kaymakam, denetlemesi sırasında iş başında kalmalarında mahzur gördüğü ilçe idare şube başkanlarını valinin muvafakatiyle, diğer memur ve müstahdemleri re'sen sorumluluğu altında işten el çektirebilir.
E) Kaymakam, ilçenin her yönden genel idare ve genel gidişini düzenlemek ve denetlemekten sorumludur;
F) Kaymakam, ilçede teşkilatı ve görevli memuru bulunmayan işlerin yürütülmesini, bu işlerin görülmesiyle yakın ilgisi bulunan herhangi bir idare veya daire başkanlığından isteyebilir. Bu suretle verilen işlerin yapılması mecburidir;
G) Kaymakam, ilçedeki idare, daire ve müesseselerde çalışan uzman veya fen kollarına dahil memur ve müstahdemlerden ilçenin genel ve mahalli hizmetlerine ilişkin işlerin görülmesini asli vazifelerine halel getirmemek şartıyla valiliğe teklif suretiyle isteyebilir. Valilikten alınacak emir üzerine bu memurlar verilen işleri yapmakla ödevlidirler;
H) Kaymakam, ilçe memurlarının çalışmalarını ve teşkilatın işlemesini gözetim ve denetimi altında bulundurur;
I) Kaymakam, ilçenin idare şube başkanlarıyla ikinci derecedeki memurlarına, genel ve özel kolluk amir ve memurlarına Memurin Kanundaki usulüne göre savunmasını aldıktan sonra uyarma, kınama cezaları verir ve uygular. Daha ağır disiplin cezaları verilmesi için özel kanunu hükümlerine göre teklif ve talepte bulunabilir.
Kaymakamlarca re'sen verilen cezalar kesindir.
Bu cezalar tebliğ tarihinden itibaren sicile geçer.
Kaymakam, ilçe memurlarına takdirnamede verebilir.
J) Kaymakam, ilçe idare şube başkanlarına acele hallerde (8 güne kadar) ve tayini kendisine ait memurlara, Memurlar Kanunundaki yıllık izin, süresine mahsup edilmek üzere bir aya kadar izin verebilir. Tayinleri kaymakama ait olmayan memur ve müstahdemlere izin verilmezden önce kaymakamın mütalaası alınır;
K) Kaymakamlar, halkın askerlik muameleleri hakkındaki müracaat ve şikâyetlerini kabul ederler. Askerlik şubelerine ve dairelerine yazarlar. Cevabı kâfi görmedikleri takdirde keyfiyeti valiye bildirirler;
L) Kaymakam, Cumhuriyet Bayramında ilçede yapılacak resmi törenlere başkanlık yapar ve tebrikleri kabul eder.
M) Kaymakam, ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir;
N) Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder. Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararları hükümlerinin yürütülmesi için emirler verir. Bu teşkilat amir ve memurları kaymakam tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle ödevlidir;
O) Kaymakam, memleketin sınır ve kıyı emniyetiyle ilgili bütün işleri yürürlükte bulunan hükümlere göre sağlar ve yürütür;
Ö) İlçe sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının tasarrufa müteallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi kaymakamın ödev ve görevlerindendir. Bunları sağlamak için kaymakam gereken karar ve tedbirleri alır;
P) Kaymakam, valinin tasvibiyle ilçe genel ve özel kolluk kuvvetleri mensuplarının geçici veya sürekli olarak yerlerini değiştirebilir;
R) Kaymakam, ilçe çevresinde çıkabilecek olayların emrindeki kolluk kuvvetleriyle
önlenmesine olanak bulunmayacağı kanısına varır veya ilçe içindeki kolluk kuvvetleriyle önlenemeyecek olağanüstü ve ani olaylar karşısında kalırsa hemen valiye bilgi vererek yardım ister ve en yakın askeri (Kara, Deniz ve Hava) komutanlara da haber verir;
S) Devlete, Özel İdareye, belediye ve köylere ait olan ve bunlara bağlı bulunan yahut bunların gözetim ve denetimi altında iş gören daire ve müesseselerle diğer bütün gerçek ve tüzelkişiler tarafından işletilen mali, ticari, sınai ve iktisadi müesseseler, işletmeler, ambarlar, depolar ve sair uzman, fen adamı, teknisyen ve işçi gibi personel bulunduran ve barındıran yerler Devlet ve memleket emniyet ve asayişi ve iş hayatının düzenlenmesi bakımından kaymakamın gözetim ve denetimi altındadır.
Ş) Kaymakam, ceza ve tevkif evlerinin muhafazasını ve Cumhuriyet savcısı ile birlikte hükümlü ve tutukluların sağlık şartlarını gözetim ve denetimi altında bulundurur.
T) Kaymakamlar, ilçe idare şube başkanlarının genel, özel ve kolluk amirlerinin birinci derecede, diğer memurların ikinci derecede sicil amiridirler.
U) İlçe çevresindeki belediyelerin başkanlariyle köy muhtarları, üst makamlara kendi idarelerinin iş ve ihtiyaçlariyle ilgili yazışmalarını kaymakamlık vasıtasiyle yaparlar.
Ü) Kaymakam, her yıl ilçenin bütün bucaklariyle köylerinin en az yarısını ve ilçe içindeki teşkilatı teftiş eder.
V) Halkın dilek ve ihtiyaçlarını yerli yerinde gözden geçirir ve gereğini yapar.
Y) Devir ve teftişe çıkacağı zaman valiyi haberdar eder. Devir ve teftiş sonucunu bir raporla valiye bildirir

D- ÇALIŞMA DÜZENLERİ
İçişleri Bakanlığına bağlı olarak, atandığı ilçede en yetkili mülki amir olarak görev yapar. Kaymakamlık stajından sonra ilk atandıkları 5. sınıf ilçede 3 yıl, sonra atandıkları 6. sınıf ilçede 2 yıl çalıştıktan sonra atandıkları 4, 3, 2 ve 1. sınıf ilçelerde belirli sürelerle görev yaparlar. Süreç içerisinde vali yardımcısı olarak ta atanabilirler. İçişleri bakanlığına bağlı diğer idari görevlere de atanabilirler. Ancak vali olarak atanmaları bakanlar kurulu kararı ve cumhurbaşkanının onayı ile gerçekleşir.
Atandıkları ilçede kaymakamlık konutunda ikamet ederler. Genelde düzenli bir mesaileri vardır.
E- YURTDIŞINDA SAĞLANAN İMKANLAR
Kaymakamlık stajı döneminde bilgilerini ve görgülerini arttırmak için en fazla 12 ay süreli olarak yurtdışına gönderilirler.
F- KAYMAKAM ADAYLIĞI GİRİŞ SINAVI
Giriş sınavına katılabilmek için yukarıda A kadro kariyer meslekler için belirttiğimiz genel şartları taşımanın yanında aşağıdaki özel şartları da taşımak gerekmektedir.
• ÖSYM tarafından yapılan Kamu Personel Seçme Sınavı sonucunda, KPSSP37 (GY:0,1, GK:0,1, HUK:0,1, İKT:0,2, MA:0,1, KY:0,4) puan türünden 75 (yetmişbeş) puanın altına düşülmemek kaydıyla en yüksek nottan başlamak üzere, sınav ilanında belirtilen kadronun 20 (yirmi) katı kadar aday yazılı sınava girme hakkı elde etmektedir. Yazılı sınava girme hakkı kazanmış olan en son adayla aynı puanı almış bulunan diğer adaylar da yazılı sınava girmeye hak kazanmaktadır.
• Yazılı sınav sonucu 70 (yetmiş) puanın altına düşülmemek kaydıyla en yüksek nottan başlamak üzere, sınav ilanında belirtilen kadronun dört katı kadar aday da mülakata girme hakkı elde etmektedir. Yazılı sınavı kazanmış sayılan en son adayla aynı puanı almış bulunan diğer adaylarda, kontenjan gözetilmeksizin yazılı sınavı kazanmış olarak kabul edilmekte ve mülakatlara girme hakkı elde etmektedir.
SINAV KONULARI
Yazılı Sınav Soruları, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkçe, Anayasa Hukuku, İdare Hukuku, Türkiye’nin İdari Yapısı, Türkiye’de Mahalli İdareler, Ekonomi, Türkiye’nin Sosyo-ekonomik Yapısı ile Türkiye’de Demokratikleşme ve İnsan Hakları konularından oluşan seçmeli bir test uygulanacaktır.
Sınavı kazananların atama işlemleri; yetiştirme planına ve staj programı dönemlerine uygun olarak Bakanlık Makamınca belirlenecek tarihte yapılacaktır.

G- KAYMAKAM ADAYLIĞI SITAJ DÖNEMİ VE KAYMAKAMLIĞA ATAMA
İl Merkez stajı, 1 ay
Bakanlık Merkez stajı(1), 3 ay
Kaymakam Refikliği stajı, 1 ay
Mülkiye Müfettişi Refakatinde Teftiş stajı, 1.5 ay
Bakanlık Merkez Stajı (2), 4 ay
Yurt dışı stajı, 12 ay
Milli Güvenlik stajı, 1.5 ay
Kaymakam Vekilliği stajı, 8 ay
Kaymakamlık Kursu, 4 ay
Kaymakam adaylığı stajını başarı ile tamamlayan adaylar, ilk olarak 5. sınıf ilçelere kaymakam olarak atanırlar.

H- SIKÇA SORULAN KONULAR
• Kurumlar arası sınavsız naklen atama yapılmamakta olup, halen kamu görevinde bulunanların da Bakanlıkça yapılan Kaymakam Adaylığı yazılı sınav ve mülakatları kazanmaları gerekmektedir.
• Kaymakam Adaylığı sınavlarını kazanmış olsalar dahi, halen bir kamu kuruluşunda çalışanlar ile daha önce çalışmış olanlardan kamu görevleri sırasında disiplin cezası alanlar veya görevleri süresince iyi derecede sicil almamış olanların atamaları yapılmamaktadır.
• Sınavlara giriş sayısı konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır. Yaş sınırı aşılmamak koşuluyla açılan sınavların tamamına girilebilmektedir.
• Halen bir kamu hizmeti görevinde bulunanlar da yukarıda müracaat için öngörülen tüm şartları taşımaları gerekmektedir.
• Anadolu Üniversitesinin “İktisat Fakültesi” bünyesindeki Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri (uzaktan eğitim), İktisat (uzaktan eğitim), Kamu Yönetimi (uzaktan eğitim), Maliye (uzaktan eğitim) bölümleri ile “İşletme Fakültesi” bünyesindeki İşletme (uzaktan eğitim) bölümü mezunlarının müracaatları kabul edilmektedir.
• Yazılı sınavlar, Bakanlıkça bu sınavı yapabilen kamu kurum ve kuruluşlarına, düzenlenecek protokole göre yaptırılmaktadır.